Mevsimsel yatırım stratejilerinin en büyük sorunu şu: Her şeyin eşit olduğunu varsayıyorlar. Ama 2024'te hiçbir şey eşit değil. Faiz oranları on yılın zirvesinde, jeopolitik riskler her köşede ve likidite koşulları sürekli değişiyor.
Faiz Oranları Her Şeyi Değiştirir
Geleneksel Ocak rallisi düşük faiz ortamlarında gelişir. Yeni sermaye piyasaya girer, kurumlar yılbaşı sonrası pozisyon alır, herkes iyimserdir. Ama faizler yüzde beş civarındayken bu dinamik çöker. Para piyasası fonları yüzde dört-beş getiri sunuyorsa, risk almak için çok daha güçlü bir neden gerekir.
2023 Ocak ayına bakın. Klasik ralli oldu ama sadece teknoloji hisselerinde. Neden? Düşen enflasyon beklentileri ve Fed'in yavaşlama sinyalleri. Mevsimsel faktör değil, faiz beklentileri fiyatları taşıdı. Aynı zamanda küçük sermayeli hisseler düştü çünkü yüksek faiz ortamı onları ezmeye devam etti.
Likidite Her Zaman Kazanır
İkinci kritik faktör: Likidite. Merkez bankaları bilanço daraltıyorsa, mevsimsel kalıplar anlamsız hale gelir. Sistem likiditesi düşükken, geleneksel yılsonu rallisi gelmez çünkü alıcı yoktur.
Bunu 2022'nin dördüncü çeyreğinde gördük. Tarihsel olarak güçlü bir dönem olmalıydı. Ama Fed agresif sıkılaştırma yapıyordu ve küresel likidite hızla daralıyordu. Sonuç? Aralık ayında yüzde sekiz düşüş. Takvim "al" diyordu ama likidite "sat" diyordu.
Enflasyon Beklentileri Zamanlamayı Bozar
Üçüncü gerçek: Enflasyon ortamı her şeyi değiştirir. Yüksek enflasyon dönemlerinde mevsimsel kalıplar tamamen farklı işler. Tarım emtiaları yazın yükselir diye bir kalıp vardır. Ama küresel kuraklık ve arz zinciri sorunları varsa, bu kalıp Mart ayında başlayabilir veya hiç gerçekleşmeyebilir.
Enerji hisselerine bakalım. Geleneksel olarak kış yaklaşırken pozisyon alınır. Ama 2023'te enerji fiyatları düşüş trendindeydi çünkü durgunluk korkuları talep beklentilerini aşağı çekiyordu. Mevsimsel alıcılar zarar etti.
Jeopolitik Riskler Hesap Dışı
Hiçbir mevsimsel model jeopolitik şokları hesaba katamaz. Ukrayna krizi Şubat 2022'de başladığında, "Mart tarihi olarak güçlüdür" diyen analizler değersiz kaldı. Emtia fiyatları patladı, hisse senetleri çöktü ve klasik korelasyonlar bozuldu.
Gerçek Strateji
Mevsimsel faktörlere bakmadan önce makro resmi anlamalısınız. Fed ne yapıyor? Likidite genişliyor mu daralıyor mu? Enflasyon beklentileri nereye gidiyor? Bu sorulara net cevaplar olmadan mevsimsel takvim sadece bir dilektir. Oyunu kazanan makroyu doğru okuyan ve mevsimsel faktörleri sadece tali destek olarak kullanan yatırımcıdır.